Kategori arşivi: Divan

Divan/ İlmi Araştırmalar Sayı:17/Yıl:9/2004/2&:17/Yıl:9/2004/2 İndir

Divan Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi Sayı:42 Cilt 22 Yıl: 2017/1 İndir

Divan Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi Sayı:42 Cilt 22 Yıl: 2017/1
Geride bıraktığı yirmi yıllık birikimiyle Dîvân, 42. sayısıyla okurlarını selamlıyor. Bu sayımızda İslam ilim tarihinden Askerî Devrim kuramına; siyaset teorisinden İslam müzik tarihine farklı alanları kapsayan dört makale ve güncel yazını takip eden yedi kitap değerlendirme yazısını ilgililerine sunuyoruz.
Bu sayımızın ilk makalesi “Erken Dönem İslam Tarihinde İlim Merkezleri ve Ulema Hareketliliğinin Tespiti Üzerine Metodolojik Bir Arayış: Nisbeler” başlığıyla M. Enes Topgül’e ait. Makale erken dönem İslam tarihinde özelde ulema hareketliliğinin mahiyeti ve ulema-siyaset ilişkisini tespitte nisbelerden elde edilen veriler ışığında bir katkı sunuyor. Alimlerin meslek, mezhep ve meşrepleri hakkında bilgiler sunan nisbelerin bu şekilde kullanımıyla söz konusu ilmî hareketliliği inceleyen mevcut literatüre de metodolojik anlamda katkıda bulunulması hedefleniyor.
İkinci makele “XIV./XV. Asır Hasankeyf’inde Bir Müzikoloji Risalesi: Muzaffer Haskefi’nin El-Keşşâf Fî ‘İlmi’l-Engâm Adlı Eseri” başlığıyla M. Fatih Kılıç ve Muhammed Aydın tarafından kaleme alındı. XIV.-XV. yüzyıllarda yaşamış olan Muzaffer Haskefi’nin, el-Keşşâf adlı eseri bağlamında, klasik müzik teorisi içerisindeki tespit etmeye çalışılıyor. Makale Haskefi’nin, kendisinden önce müzik teorisine katkıda bulunanlardan farklı olarak  makamların oluşumunda beyt kavramına başvurduğunu tespit ediyor ve felsefi yaklaşımında tasavvufa vurgu yaptığı sonucuna ulaşıyor.
Veysel Göger’in kaleme aldığı “Askerî Devrim Kuramı ve XVI. Yüzyıl Osmanlı Kale Kuşatmaları” başlıklı üçüncü makalede ise Batı dünyasının yükselişi ve Osmanlı’nın çöküşünü XVI. yüzyıldaki askerî gelişmelere bağlayan Askerî Devrim Kuramı eliştiriliyor. Makalede askerî devrimin temel göstergelerinden İtalyan tarzı kalelere sahip olunmasının, söz konusu kuramın iddia ettiğinin aksine, büyük bir etki yaratmadığı Osmanlı’nın kale fetihleri üzerinden gösterilmeye çalışılıyor.
Son makalemiz “Liberal Nötrlük Mümkün mü, Gerekli mi?” başlığıyla Ömer Taşgetiren’e ait. Modern siyaset teorisi literatürünün ana akımı olan liberalizmin temel fikirlerinden nötrlük nosyonunun temellerine inmeye çalışan Taşgetiren, söz konusu nosyonun yeterince temellendirilemediği; temellendirme çabalarının ise liberal doktrinde çelişkilere neden olduğu sonucuna varıyor. Ayrıca nötrlüğün imkanını tartışan Taşgetiren liberalizmin de sekteryenizme yenik düştüğünü iddia ediyor.
Güncel literatürü takip eden Kitap Değerlendirmeleri bölümünde ise Stephen Dale’ın The Orange Trees of Marrakesh: Ibn Haldun and the Science of Man, Pınar Emiralioğlu’nun Geographical Knowledge and Imperial Culture in the Early Modern Ottoman Empire, Ali Yaycıoğlu’nun Partners of the Empire: The Crisis of the Ottoman Order in the Age of Revolutions, Jürgen Osterhammel’ın The Transformation of the World: A Global History of the Nineteenth Century, Benjamin C. Fortna’nın The Circassian: A Life of Eşref Bey, Late Ottoman Insurgent and Special Agent’ı Musheg Asatryan’ın Controversies in Formative Shi‘i Islam: The Ghulat Muslims And Their Beliefs ve son olarak Perry Schmidt-Leukel’ın Religious Pluralism and Interreligious Theology: The Gifford Lectures adlı eserleri değerlendiriliyor.
Bir sonraki sayımızda okurlarımızla buluşmak dileğiyle…

Divan/ İlmi Araştırmalar Sayı:17/Yıl:9/2004/2&:17/Yıl:9/2004/2 İndir

Divan Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi Sayı:37 Cilt 19 Yıl: 2014/2 İndir

Divan Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi Sayı:37 Cilt 19 Yıl: 2014/2
1996 yılından beri farklı disiplinlere ait akademik çalışmaları kendi bünyesinde bir araya getiren Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi’nin 37. sayısı çıktı.
Altı makale ve dört kitap değerlendirme yazısından oluşan Dîvân’ın bu sayısı, M. Akif Kayapınar’ın modern siyaset tasavvurunun temel ilkelerine dair ayrıntılı bir analizini sunan “Modern Siyaset Tasavvurunun Paradigmatik Arkaplanı” isimli makalesiyle başlıyor.
“Hulefâ-yi Râşidîn Döneminden Emevîlere Geçişin Siyasi Anlamı: Hilafet-Mülk Tartışması –Üç Siyer Metni Üzerinden İnceleme-” adlı makalesiyle Hızır Murat Köse’nin Hulefâ-yi Râşidîn döneminden Emeviler dönemine geçişin siyasi açıdan nasıl anlaşılması gerektiği üzerine yazdığı makalesi yer alıyor.
Ebubekir Ceylan’ın “Abdullah Nureddin Paşa’nın Osmanlı Irak’ına Dair 1880 Tarihli Layihası Üzerine” başlıklı makalesi ise II. Abdülhamit’in valilerden istediği lâyihalar kapsamında Bağdat Valisi Abdurrahman Nureddin Paşa’nın yazdığı layihayı ele alıyor.
“El-Felâsifenin Devrimci Çocuğu İbn Haldun’a Yeniden Bakmak: Mukaddime, İslam Felsefesinde İbn Rüşdcü Bir Krılıma mı?” isimli dördüncü makalede Cemile Barışan, İslam düşünce tarihinin önemli figürlerinden İbn Haldun’un düşünce sistemini bir diğer büyük düşünür İbn Rüşd’ünküyle karşılaştırmalı bir değerlendirmesini sunuyor.
Berat Açıl’ın “Bir Tür mü Tarz mı? Klasik Türk Edebiyatında Alegori” başlıklı makalede alegorinin bir tür mü yoksa bir tarz mı olduğu tartışması yapılıyor.
“İtikadi Konularda Haber-i Vâhidin Delil Olma Meselesi ve Kevserî’nin Konuya Bakışı” adlı, Mehmet Özşenel’in kaleme aldığı makale ise haber-i vâhidlerin itikadi konularda delil olması meselesini Kevserî’nin konu bağlamındaki görüşleri üzerinden ele alıyor.
Kitap değerlendirme bölümünde ise ilk yazı Hattatlara Yeni Armağan: Müstakimzâde Süleyman Sa’deddin Efendi’nin Yeni Harflerle Basılan Tuhfe-i Hattâtîn Adlı Eseri Üzerine başlıklı kitaba yazdığı değerlendirmeyle Aziz Doğanay’a ait. Empire of Difference: The Ottomans in a Comperative Perspective kitabının değerlendirme yazısı Fikriye Karaman tarafından kaleme alındı. Ertuğrul Zengin ise War and State Formation in Syria, Cemal Pasha’s Governate during World War Ii 1947-17 başlıklı kitabın değerlendirmesini yaptı. Talha Çiçek’in kaleme aldığı son değerlendirme yazısı ise American Missionaries and the Middle East: Foundational Encounters adlı kitaba ait.

Divan Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi Sayı:39 Cilt 20 Yıl: 2015/2 İndir

Divan Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi Sayı:39 Cilt 20 Yıl: 2015/2
Sosyal ve beşeri bilimlerdeki farklı disiplinlere ait makaleleri bir araya getiren Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi’in 39. sayısı çıktı!
 
Üç makale, bir araştırma notu ve yedi kitap değerlendirme yazısından oluşan bu sayının ilk makalesi “Nurun Işımaları, Sıcaklığın Değişimleri: İşraki Hareket Kavramı” başlığıyla İshak Arslan’a ait. Arslan bu makalesinde nur kavramına dayanan ontolojisi ve miktar kavramına dayanan cisim teorisiyle XII. yüzyıldan beri kendine özgü bir felsefi sistem vasfına sahip olan İşraki felsefenin hareket kavamına eğilmektedir.
 
“Osmanlı-Türk Ordusuna İçeriden Bakış: Asker Anıları (XIX. ve XX. Yüzyıllar)” başlıklı ikinci makalede Hakan Şahin, söz konusu yüzyıllarda Türkiye’de askerler tarafından kaleme alınmış anı, hatırat, otobiyografi gibi yaşam anlatılarını inceliyor ve ordu üzerine yapılan  çalışmalarda yaşam anlatılarını ele alan mikro ölçekli çalışmaların azlığına dikkat çekiyor.
Metin Demir’in “Bergson-Deleuze Karşılaşması: Virtüelin Materyalizmi” başlıklı makalesi ise Bergson ile Deleuze’ün fikri ilişkisini Deleuze’ün Bergson yorumu üzerinden ele alarak Deleuze’ün ürettiği felsefede Bergson’un yerini tespit etmeyi amaçlıyor.
 
Araştırma notu kısmında ise “XV. Yüzyılda Kahire’de Siyaset, Hukuk ve Ahlakı Birlikte Düşünmek: Ali Gazzali’nin Tahrîrü’s-sülûk fî tedbîri’l-mülûk İsimli Risalesi” başlıklı yazıyla Özgür Kavak Memlükler dönemi Kahire’sindede kaleme alınan bir şer’î siyaset metnini tanıtıyor.
 
Kitap değerlendirme bölümündeki ilk yazı Abdulhamit Kırmızı’nın kaleme aldığı Tim Buchen ve Malte Rolf tarafından kaleme alınan Eliten im Vielvölkerreich. Imperiale Biographien in Russland und Österreich-Ungarn (1850-1918) adlı eser üzerine. Devamında ise Hugh  J. Turner’ın Jo Guldi ve Davis Armitage’ın beraber yazarlıklarını yaptığı The History Manifesto eseri üzerine yazdığı yazı yer alıyor. Johannes Fried’ın The Middle Ages eseri Fatih Durgun ve Emine Sonnur Özcan’ın İslam Tarih Yazımında Gerçeklik ve El-Mes’ûdî adlı eseri de Ayşegül Çimen tarafından değerlendiriliyor. Halil İbrahim Turhan’ın Ricâl Tenkidinin Doğuşu ve Gelişimi (Hicrî İlk İki Asır) adlı eserine Muhammed Enes Topgül’ün ve Johannes A. C. Brown’ın Misquoting Muhammad: The Challenge and Choices of Interpreting the Prophet’s Legacy eserine de Elif Beyza Demirtaş’ın yazdığı değerlendirme yazıları ise diğer yazılar. Jonathan Dauber’ın Knowledge of God and the Development of Early Kabbalah adlı eserini ise Ravza Aydın değerlendiriyor.

Divan/ İlmi Araştırmalar Sayı:17/Yıl:9/2004/2&:17/Yıl:9/2004/2 İndir

Divan/ İlmi Araştırmalar Sayı:17/Yıl:9/2004/2&:17/Yıl:9/2004/2 İndir

Divan/ İlmi Araştırmalar Sayı:17/Yıl:9/2004/2&:17/Yıl:9/2004/2 İndir

Divan/ İlmi Araştırmalar Sayı:17/Yıl:9/2004/2&:17/Yıl:9/2004/2 İndir

Divan Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi Sayı:41 Cilt 21 Yıl: 2016/2 İndir

Divan Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi Sayı:41 Cilt 21 Yıl: 2016/2
Yirminci yılını kutlayan Dîvân’ın 41. sayısı tarihî yönü ağır basan konuların ele alındığı üç makale ve sekiz değerlendirme yazısıyla okurların huzuruna çıkıyor.
 
Bu sayımız Fatih Durgun’un “Ortaçağ Avrupa Siyaset Düşüncesinde Süreklilik ve Değişim: John Fortescue’nün Siyaset ve Yönetim Anlayışının Tarihselliği” başlıklı makalesiyle okurlarını selamlıyor. Makalede Geç Ortaçağ İngiliz siyaset düşüncesinin en önemli isimlerinden biri olan hukukçu ve devlet adamı John Fortescue’nün İngiltere’nin XV. yüzyılda yaşadığı siyasal ve toplumsal kriz için ürettiği entelektüel çözümün izleri takip ediliyor. Kralın keyfi idaresini simgelemek üzere ürettiği Krallık Yönetimi (dominium regale) kavramı ve  karar alma sürecinde tebaa ve örfi hukukun gözetilmesi gerekliliğine işaret eden Siyasal ve Krallık Yönetimi (dominium politicum et regale) kavramı ile siyaset düşüncesi tarihine özgün bir katkıda bulunan Fortescue’nün kendi tarihsel bağlamı içerisinde değerlendirildiğinde daha anlaşılır bir düşünür olduğu savunuluyor.
 
İkinci makale “Osmanlı Bakiyesinde Bir Osmanlı Aydını: Rıza Tevfik Ürdün’de” başlığıyla Yasin Beyaz’a ait. Yazar, çeşitli sebeplerden ötürü Cumhuriyet döneminde Türkiye’yi terk ederek Ürdün’e göç eden Rıza Tevfik’in buradaki idari ve kültürel faaliyetlere yaptığı katkıları kapsamlı bir birincil kaynak araştırmasına dayalı olarak inceliyor.
 
Son makale “Saving the Minds and Loyalties of Subjects: Ottoman Education Policy against the Spread of Shiism in Iraq during the time of Abdülhamid II” başlığıyla Faruk Yaslıçimen’ ait. IXX. yüzyılın son dönemi  halkın ciddi bir Şiileşme yönelimi içerisinde bulunduğu Irak’ta Osmanlı yöneticileri tarafından uygulanan eğitim politikası inceleniyor. Halk ile Sünnilik üzerinden kurulan sadakat ilişkisinin, Şiiliğin yayılmaya başlamasıyla tehdit altına girdiğini düşünen yöneticiler Sünniliği güçlendirmeye çalışmış ve yeni eğitim politikasını ona göre tasarlanmıştır. Fakat, yazara göre, devletin bu çabasının salt siyasi olduğunu düşünmek yanlıştır ve doğru anlamlandırmak için dinî hassasiyetlerin de dikkate alınması gerekmektedir.
 
Kitap Değerlendirmeleri bölümünde Randal Collins’in Felsefelerin Sosyolojisi, Feryal Salem’in The Emergence of Early Sufi Piety and Sunni Scholasticism, İhsan Arslan’ın Muktedir Billâh Döneminde Abbâsîler, Kenneth Garden’ın The First Islamic Reviver, Habîbe Ebu Zeyd’in el-İctihâdü’l-fikhî el-muâsır, Ovamir Anjum’un Politics, Law and Community in Islamic Thought, Ali Fuat Bilkan’ın Fakihler ve Sofuların Kavgası, Mostafa Minawi’nin The Ottoman Scramble for Africa adlı eserleri inceleniyor.
 
Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi